zalo chat
Đường dây nóng: (Giờ hành chánh) (0251).388.3660
THÔNG ĐIỆP 5K CỦA BỘ Y TẾ                                                                                                 1. Khẩu trang: Đeo khẩu trang vải thường xuyên tại nơi công cộng, nơi tập trung đông người; đeo khẩu trang y tế tại các cơ sở y tế, khu cách ly.                                                                                                  2. Khử khuẩn: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay. Vệ sinh các bề mặt/ vật dụng thường xuyên tiếp xúc (tay nắm cửa, điện thoại, máy tính bảng, mặt bàn, ghế…). Giữ vệ sinh, lau rửa và để nhà cửa thông thoáng.                                                                                                  3. Khoảng cách: Giữ khoảng cách khi tiếp xúc với người khác.                                                                                                  4. Không tụ tập đông người.                                                                                                  5. Khai báo y tế: Thực hiện khai báo y tế trên ứng dụng NcoVi; cài đặt ứng dụng BlueZone tại địa chỉ https://bluezone.gov.vn/ để được cảnh báo nguy cơ lây nhiễm COVID-19. Khi có dấu hiệu sốt, ho, khó thở hãy gọi điện cho đường dây nóng của Bệnh viện 0918908887, của Bộ Y tế 19009095 hoặc đường dây nóng của y tế địa phương để được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn đi khám bệnh đảm bảo an toàn.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        BỆNH VIỆN ĐA KHOA THỐNG NHẤT - ĐỒNG NAI CHUNG TAY PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID – 19.                                                                                                                                                                                                                                                                                        

Thông tin Dược

TỔN THƯƠNG GAN DO THUỐC (DRUG-INDUCED LIVER INJURY – DILI)

22/10/2020
KHÁI NIỆM
- Tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury – DILI) dùng để chỉ các tổn thương gan mà thuốc là nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh lý.
   • DILI nội tại: là độc tính trên gan do thuốc có thể dự đoán trước và liên quan đến liều (ví dụ: paracetamol).
   • DILI đặc ứng (dị ứng đặc biệt ở từng bệnh nhân): ít xảy ra hơn, ít liên quan đến liều và có các biểu hiện đa dạng hơn.
CÁC THUỐC THƯỜNG GÂY TỔN THƯƠNG GAN
- Thời gian tiềm tàng (từ khi dùng thuốc đến khi ghi nhận biến cố): ngắn = 3 – 30 ngày, trung bình = 30 – 90 ngày, dài > 90 ngày.
- Chữ viết tắt: TTM: tổn thương mật, TTTBG: tổn thương tế bào gan, TTHH: tổn thương gan hỗn hợp (tổn thương gan và mật)
Nhóm thuốc                     Thuốc Thời gian tiềm tàng Loại DILI
 
 
 
Kháng sinh
Amoxicilin/clavulanat Ngắn – trung bình TTM, TTTBG
Isoniazid Trung bình - dài TTTBG cấp tính
Trimethoprim/sulfamethoxazol Ngắn - trung bình TTM, TTTBG
Fluoroquinolon Ngắn TTTBG, TTM,
TTHH
Macrolid Ngắn TTTBG, TTM
Điều trị NT  đường tiểu Cấp tính Ngắn TTTBG
Mạn tính Trung bình- dài TTTBG
Minocyclin Trung bình - dài TTTBG
Thuốc chống động kinh Phenytoin Ngắn -  trung bình TTTBG, TTM
TTHH
Carbamazepin Trung bình TTTBG, TTM
TTHH
Lamotrigin Trung bình TTTBG
Valproat Trung bình- dài TTTBG
Thuốc KV, giảm đau NSAIDs Trung bình - dài TTTBG
Thuốc điều biến miễn dịch Interferon-β Trung bình - dài TTTBG
Interferon-α Trung bình TTTBG
Thuốc kháng TNF Trung bình - dài TTTBG
Azathioprin Trung bình - dài TTTBG, TTM
Thuốc khác Methotrexat (uống) Dài Gan nhiễm mỡ,
xơ hóa
Allopurinol Ngắn - trung bình TTTBG,TTHH
Androgen chứa khung
steroid
Ngắn - trung bình TTTBG,TTHH
Amiodaron (uống) Trung bình- dài TTTBG, TTM,
TTHH
Thuốc mê dạng hít Ngắn TTTBG
Sulfasalazin Ngắn - trung bình TTHH, TTTBG, TTM
Ức chế bơm proton Ngắn TTTBG
Thảo dược Ngắn, trung bình, dài TTHH,TTTBG, TTM
            - Paracetamol, troglitazon, valproat, stavudin và amoxcilin/clavulanat được đánh giá là có tỷ lệ gây tổn thương gan cao nhất.
       Paracetamol: là ví dụ kinh điển của DILI cấp tính, độc tính phụ thuộc liều và chiếm số lượng lớn nhất trong các trường hợp gây tổn thương gan do thuốc. Các biện pháp điều trị ban đầu bao gồm làm rỗng dạ dày bằng cách thụt rửa dạ dày hoặc dùng si-rô ipeca và uống than hoạt tính trong vòng bốn giờ đầu. N-acetyl-cysteine ​​là thuốc giải độc đặc hiệu có thể dùng đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch.
      Thuốc gây mê: DILI do Halothane gây ra thường xảy ra sau nhiều lần phơi nhiễm và được cho là do cơ chế miễn dịch. Biểu hiện lâm sàng có thể là sốt và vàng da sau khi dùng thuốc. Kết quả sinh thiết có thể bao gồm từ thâm nhiễm bạch cầu đến hoại tử gan lớn. Hầu hết các trường hợp đều nhẹ, nhưng suy gan cấp tính có thể xảy ra, có khả năng phải ghép gan.
    Thuốc trị viêm NSAIDsDiclofenac được nghiên cứu nhiều nhất trong nhóm này. Sử dụng diclofenac lâu dài có thể dẫn đến nồng độ ALT tăng trong bốn tháng đầu điều trị và độc tính nghiêm trọng cũng đã được báo cáo. Sulindac và ibuprofen có liên quan đến DILI ứ mật, có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc, mặc dù các trường hợp tử vong cũng đã được báo cáo.
        Kháng sinh khác: nhóm Beta-lactam, như nhóm penicillin và nhóm cephalosporin, thường liên quan tới DILI. Sự hiện diện của các chất ức chế beta-lactamase (axit clavulanic) làm tăng đáng kể tần suất của các phản ứng bất lợi dẫn đến ứ mật hoặc tổn thương gan hỗn hợp. DILI gây ra bởi các hợp chất acid clavulanic thường được biểu hiện qua vàng da có thể hồi phục được, thậm chí các trường hợp nghiêm trọng cần ghép gan hoặc dẫn đến tử vong cũng đã được báo cáo. 
      Thuốc trị nấmKetoconazole và các azole khác có liên quan đến tăng nguy cơ nhiễm độc gan. Bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc trị nấm cần theo dõi cẩn thận và nên ngừng thuốc ngay nếu men gan tăng cao đột ngột. Nếu không xử lý ngay có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng và tử vong.
     Điều trị bằng thuốc kháng vi-rút HIV: Có tới 18% bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao dẫn đến DILI. Nguy cơ tăng lên khi uống rượu, trên đối tượng cao tuổi hay nữ giới. Ngoài ra, đồng nhiễm HBV và HCV làm tăng cả tần suất và mức độ nghiêm trọng của tổn thương gan. Trong số các loại thuốc này, ritonavir là liên quan thường xuyên nhất với nhiễm độc gan.
 
Nguồn:
  1. Trần Thị Ngọc (2016). Tầm soát tổn thương gan do thuốc thông qua kết quả xét nghiệm cận lâm sàng tại bệnh viện Hữu Nghị
  2. Nhip cầu Dược lâm sàng (2019). Tổn thương gan do thuốc.
  3. Stefan David and James P Hamilton (2010). Drug-induced Liver Injury.
  4. Anne M Larson (2017). Drug-induced Liver Injury
  5. Naga P. Chalasani, et al. Fontana MD6 on behalf of the Practice Parameters Committee of the American College of Gastroenterology (2014)



× Thành công! Câu hỏi của bạn đã được tiếp nhận. Cảm ơn quý vị đã gửi tin nhắn, vì tính chất công việc, câu hỏi của quý vị sẽ được trả lời trong thời gian sớm nhất có thể. Xin cám ơn. Trân trọng.